الهى قربانت بروم، در اين مدت كه مبتلاى به جدايى از آن نور چشم عزيز و قوّت قلبم گرديدم متذكر شما هستم و صورت زيبايت در آئينه قلبم منقوش است.
عزيزم اميدوارم خداوند شما را بسلامت و خوش در پناه خودش حفظ كند. [حالِ] من با هر شدتى باشد می گذرد ولى بحمد اللَّه تا كنون هر چه پيش آمد خوش بوده و الآن در شهر زيباى بيروت هستم؛ حقيقتاً جاى شما خالى است فقط براى تماشاى شهر و دريا خيلى منظره خوش دارد.
صد حيف كه محبوب عزيزم همراه نيست كه اين منظره عالى به دل بچسبد.

فکر می کنید این نامه از طرف چه کسی و برای چه کسی نوشته شده؟
.
.
.
.
.

نامه امام خمینی رضوان الله تعالی علیه به همسرشان مرحومه خانم خدیجه ثقفی
صحيفه امام، ج1، ص: 2
زمان: فروردين 1312/ ذى القعدة 1351


عاشقانه های یک زندگی مشترک باید خیلی زیاد باشه.
هر که هستی و هر چه هستی در مقابل همسر وظیفه ی دیگه ای داری.
به هر بهانه ای به هم بگید دوستت دارم

زمان وقوع: 15 ذيقعدة سال 132 هجري قمري

مروان بن محمد بن مروان، معروف به مروان حمار، آخرين زمامدار بني اميه بود كه به مقام خلافت مسلمانان دست يازيد. وي، پس از خلع ابراهيم بن وليد در صفر سال 127 قمري، از مردم براي خويش بيعت گرفت(1) و تا محرم سال 132 در اين منصب قرار داشت و در اين زمان به دست انقلابيون عباسي كشته شد و به حكومت پنج ساله مروان و خلافت نود و چند ساله امويان پايان داده شد.
سپاهيان بني عباس پس از فتح شهرهاي مختلف، به سوي دمشق رسپار شده و آن را در محاصره خويش گرفتند.
پنجاه هزار تن از مدافعان اموي، به فرماندهي وليد بن معاويه بن عبدالملك بن مروان، در برابر مهاجمان بي شمار عباسي به فرماندهي عبدالله بن علي بن عبدالله بن عباس قرار گرفتند و نبرد سنگيني ميان آنان به وقوع پيوست و سرانجام امويان متحمل شكست و اضمحلال شدند و عباسيان به قتل عام آنان پرداختند.
ابن ابي الحديد، در اين باره گفت: و قتل عبدالله بن علي بدمشق خلقا كثيراً من اصحاب مروان و موالي بني اميه و اتباعهم.(2)
آن گاه عباسيان به سوي رود ابي فطرس در اردن هجوم آوردند و در اين مكان، كه بازماندگان اموي، از جمله خانواده و كسان مروان حمار را كه پناه گرفته بودند مورد تاخت و تاز خويش قرار داده و تعدادي از آنان را قتل عام كردند.(3)
صاحب وقايع الايام در اين باره گفت: در اين روز (15 ذي قعده) سال 132، بني عباس جمع كثيري از بني اميه را در نهر اردن به قتل رسانيدند. پس از آن فرشي بر روي ايشان گسترانيدند و به طعام خوردن مشغول شدند، در حالي كه بني اميه ناله و اضطراب مي نمودند و در تحت ايشان جان مي دادند.(4)
1- نك: تاريخ الطبري (محمد بن جرير طبري)، ج6، ص 298؛ تاريخ اليعقوبي (احمد بن ابي يعقوب)، ج2، ص 265
2- شرح نهج البلاغه (عبدالحميد بن ابي الحديد)، ج4، جزء 7، ص 122
3- همان
4- وقايع الايام (شيخ عباس قمي)، ص 94

تنت به ناز طبیبان نیازمند مباد
وجود نازکت آزرده گزند مباد

سلامت همه آفاق در سلامت توست
به هیچ عارضه، شخص تو دردمند مباد

جمال صورت و معنی ز امن صحت توست
که ظاهرت دژم و باطنت نژند مباد

در این چمن چو درآید خزان به یغمایی
رهش به سرو سهی قامت بلند مباد

در آن بساط که حُسن تو جلوه آغازد
مجال طعنه بدبین و بدپسند مباد

هر آن که روی چو ماهت به چشم بد بیند
بر آتش تو بجز جان او سپند مباد

شفا ز گفته شکّرفشان حافظ جوی
که حاجتت به عِلاج گلاب و قند مباد

سلامتی رهبر عزیزتر از جانمون، حمد شفا و صلواتی قرائت کنیم…
اللّهم صلّ علی محمّدٍ و آلِ محمّدٍ و عجّل فرجهم

در مطلع این کتاب استاد این گونه کلام خویش را آغاز کرده است:

بنده ی نیازمند به مولای بخشنده اش؛ عبدالله جوادی آملی چنین می گوید: این کتاب خلاصه ای است درباره قرآن حکیم در پیشگاه امام هشتم حضرت علی ابن موسی الرضا(علیه السلام) تا بدین وسیله مقام منیع حضرت در پرتو نور قرآن کریم آشکار گردد و از طرفی معارف عالی قرآن حکیم با بیان این قرآن ناطق روشن گردد. چون سرچشمه و مسیر و مقصد آن دو یکی است؛ همان گونه که آن دو هماره با حق همراهند و هرگز از یکدیگر جدا نمی شوند.

با سیری کوتاه در کلیات کتاب می توان آن را این گونه بیان کرد:

این کتاب در یک مقدمه که درباره موضوع کتاب و سر نگارش آن گفت و گو می کند و در یک روضه که در آن از قرآن علمی و قرآن عینی و اشتراک آن ها و امتناع فرق و افتراق آ ها بحث می کند و در چهار جنت فراهم آمده که در جنت اولی از راه معرفت، شرایط معرفت و موانع معرفت قرآن بحث می کند، و در جنت ثانیه از فرق بین تدبر در قرآن و استنطاق قرآن و مباحث مربوط گفت و گو می کند و در جنت ثانیه به بحث تشویق و ترغیب قرآن به تحقیق و طرد پندار و آرزو می پردازد و در جنت رابعه به طرق قرآن در جهت تحصیل معرفت صحیح و نجات از گمراهی توجه می دهد؛ مثل تشویق به برهان عقلی و هم چنین شهود قلبی و اجتناب از قیاس وهمی و تمثل شیطانی. همه ی معارف این کتاب جز بعضی از موارد خاص، با توجه به سخنانی نورانی حضرت رضا(علیه السلام) بررسی می گردد.

در بخشی از این کتاب پیرامون آرزو و تمنی مدار سعادت نیست، این گونه آمده است:

اباصلت هروی روایت می کند که حضرت رضا(علیه السلام) از پدر بزرگوارشان نقل می فرمودند که اسماعیل به حضرت صادق(علیه السلام) گفت: پدر جان چه می فرمایید درباره ی گناهکاران شیعه و غیر آنان؟ حضرت آیه 123 سوره نساء را تلاوت فرموده و بیان داشتند: نسبت داشتن با کسی یا آرزو کردن سودی ندارد. هر کس با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نسبت داشته باشد، باید به ارشاد او هدایت یابد و سیرت و سنتش مانند ایشان باشد و به درستی که معیار نجات و رستگاری،‌خواست هر آرزو کننده ای نیست.

نیز حسن بن جهم روایت می کند که من خدمت امام رضا(علیه السلام)‌بودم و زیدبن موسی برادر آن حضرت نزد ایشان بود، حضرت رضا(علیه السلام) فرمود: ای زید، تقوای خدا را پیشه کن که ما با تقوا به این درجه رسیدیم، پس کسی که تقوا نداشته باشد و مراقبت خدا نباشد، از ما نیست و ما نیز از او نیستیم. از زید، بپرهیز از خوار شمردن کسی از شیعیان ما که به واسطه ی تقوا بزرگی یافته است، در این صورت نور تو نابود می شود. ای زید، مردم شیعیان ما را مبغوض شمرده، با آنان دشمنی می کنند و خون و مال آنان را حلال می دانند، تنها به این دلیل که آنان نسبت به ما محبت داشته، به ولایت ما اعتقاد دارند پس اگر تو نیز به آنان بدی کنی، به خود ظلم کرده، حق خود را پایمال کرده ای.

آستان قدسی ها به نقاره زن ها می گویند «عمله شکوه» ؛ به این معنا که آنها نشان دهنده شکوه و عظمت حرم امام رضا (ع) هستند. دلیلش هم این است که تنها جایی که در کل دنیا نقاره نواخته می شود حرم امام رضا (ع) است.
شاید آرزوی خیلی ها باشد که هنگام طلوع و غروب آفتاب که صدای کرناها و نقاره ها از نقاره خانه بلند میشود، آن بالا باشند و از همان اتاق نقاره خانه، گنبد را تماشا کنند. خود صدای نقاره هم که جزو نوستالوژی هایی شده که مردم از مشهد و زیارت امام رضا (ع) دارند؛ همیشه هم سر یک ساعت مشخص، نه چند دقیقه زودتر و نه چند دقیقه دیرتر. همیشه هم یک ریتم را می نوازند، اما هر بار که این نقاره ها نواخته می شود هر کدام ذکری را تکرار می کنند و معنا و مفهوم دارند. حتی حرکات نقاره ها هم برای خودشان معنا و مفهومی دارند.